W zielarstwie wyróżnia się rośliny lecznicze, miododajne, olejkodajne, przyprawowe, garbnikowe oraz barwierskie. Substancje wymienione zlokalizowane są w różnych częściach roslin, a duża ilość substancji, o dużej aktywności biologicznej jest zależna od pory i czasu zbierania, sytuacji pogodowej oraz obszaru występowania. Właśnie dlatego ważna jest znajomość tych informacji dla pozyskania wartościowego surowca leczniczego.
Ziele – cała roślinna nadziemna część surowca zebrana na początku kwitnienia.
Lisć – zbiera się wiosną lub przed kwitnieniem.
Nasiona – zbiera się dopiero w pełnej fazie dojrzałości.
Korzeń – wykopuje się wiosną lub jesienią.
Pączki – zbieramy wczesną wiosną na początku zalążków
Kora – zbieraj wiosną i jesienią.
Kłącza – wiosną i jesienią, są zlokalizowane pod ziemią np. perz.
Cebula – jesienią w pełni wykształconą.
Owoce – w pełni dojrzałe i nie uszkodzone oraz bez żadnych widocznych zmian chorobowych na owierzchni skórki.
Zbierając rosliny w terminach dla nich przeznaczonych będziesz mieć pewność ich zawartości leczniczej dla organizmu. Do związków aktywnych roślin należą: alkaloidy, garbniki, gorycze, śluzy glikozydy, pektyny, flawonoidy, sterole, antocyjany, saponiny. Surowce zielarskie należy nie tylko zbierać w odpowiednim terminie ale także o odpowiedniej porze i fazie rozwoju. Kwiaty trzeba zbierać w momencie ich rozkwitania kolejnych kwiatów, a z bławatka obrywamy tylko płatki. By zachowaś właściwości ziół należy zbierać rośliny w czasie słonecznej pogody np. późnym rankiem po zaniku rosy. Nie zbieramy bujnie rozwiniętych kwiatów, w odległości co najmniej 100 metrów od drogi, roślin upawowych oraz terenu zniszczonego np.śmieciami, czy po terenach gdzie były garbarnie.
Zbierając rosliny ze stanu naturalnego nie zbieraj nigdy wszystkiej, pozostawiając część jej w środowisku pozwolisz na dalsze się jej rozprzestrzenianie, co jest ważnym elementem zachowania harmonii natury. Nie zbieramy roślin objętych ochroną gdyż może to doprowadzić do zaniku danej rośliny. Rozdrobnione zioła suszymy w temp. 35*C, nie na słońcu.
Dbaj o przyrodę by ona mogła dbać o nas.
tekst: Wioletta Kaczmarczyk zielarz-fitoterapeuta